Sempozyum Ana Teması
BELİRSİZLİKLER: Felsefe, Politika, Sanat, Bilim, Dil ve Mantıkta Belirsizlik
Belirsizlik (uncertainty), bilgi, anlam ve gerçeklik arasındaki ilişkide ortaya çıkan bir kavramdır. Eksik ya da bilinmeyen bilgilerin bulunduğu; bir önermenin doğruluk değerinin, bir durumun gerçekliğinin veya dilsel bir ifadenin anlamının tam olarak belirlenemediği durumları ifade eder. İnsan dillerinde, bilimsel kuramların kurulmasında, düşünme ve karar alma süreçlerinde bir rol oynayan belirsizlik, doğruluk arayışının sınırlarını görünür kılarken alternatif akıl yürütme ve karar verme biçimlerinin geliştirilmesini de teşvik eder.
Dilbilimsel açıdan belirsizlik; çok anlamlılık, muğlaklık, bulanıklık, bağlama bağımlılık ve yoruma açıklık gibi olgularla ortaya çıkar. Sözcük ve cümle anlamlarının bağlama göre değişebilmesi, doğal dillerin belirsiz yapısını gösterir. Bu durum; anlambilim, edimbilim, sözdizimi, dil edinimi ve dil işleme süreçleriyle ilişkilidir. Bu nedenle belirsizlik, dilin yaratıcı ve esnek doğasının yanı sıra iletişimin zorluklarını ve sınırlarını da görünür kılar.
Mantıkta belirsizlik, geleneksel mantığın sınırlarını aşmayı gerektiren durumlarda belirginleşir. Çok değerli mantıklar, bulanık mantık sistemleri ve olasılık kuramı, doğruluğun dereceli veya olasılıksal biçimde ele alınmasını mümkün kılar. Belirsizlik, yeni biçimsel sistemlerin geliştirilmesini teşvik eder; ayrıca mantık sistemlerinin karşılaştırılmasını konu alan metamantık araştırmalarında yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına katkı sağlar.
Matematikte belirsizlik, doğruluğuna ya da yanlışlığına karar verilemeyen hipotezlerde görünür olur. Matematiğin temelleri ve matematiksel mantık alanlarında büyük kardinal sayı hipotezleri, iç model kuramına ilişkin yaklaşımlar ve zorlama hipotezleri üzerine yürütülen çalışmalar bu sorunun güncel örneklerini oluşturur.
Bilimsel pratikte belirsizlik; ölçüm hataları, model sınırlılıkları, veri eksikliği ve kuramsal öngörülerin doğrulanabilirliği gibi alanlarda etkilidir. Hipotez kurma, kuram geliştirme ve test etme süreçlerinde belirleyici olan bu sorun; kuramların gözlem tarafından düşük belirlenimi, kuram seçimi ve bilimsel yöntemin niteliği gibi bilim felsefesi tartışmalarını da beraberinde getirir.
Epistemolojik açıdan belirsizlik, bilginin tanımı, gerekçelendirilmesi ve sınırları hakkındaki tartışmaların merkezindedir. Geleneksel epistemoloji; inanma, reddetme ve inancı askıya alma tutumlarını öne çıkarır. Ancak delillerin bir önermenin doğruluk değerini belirsiz bıraktığı koşullarda da karar veririz. Bu nedenle epistemik itimat ve epistemik güven gibi tutumlar çağdaş epistemolojide önem kazanmıştır. Şüphecilik, olasılıkçı epistemoloji, karşı olgusal akıl yürütme, akran uzmanlar arasındaki uzlaşmazlık ve epistemoloji ile karar kuramları arasındaki ilişkiler bu kapsamda tartışılmaktadır.
Estetik ve sanat felsefesinde belirsizlik, sanat eserinin anlamı, yorumu ve ontolojik statüsüyle ilişkilidir. Sanat eserleri çoğu zaman tek ve sabit bir anlam yerine çok katmanlı, yoruma açık yapılar sunar. Bu durum, alımlayıcının etkin katılımını gerektirerek estetik deneyimi dinamikleştirir. Modern ve postmodern sanat pratiklerinde belirsizlik, bilinçli bir estetik strateji olarak kullanılabilir. Sanatçının niyeti ile alımlayıcının yorumu arasındaki gerilim, anlamın sabitlenebilirliği sorununu gündeme getirir. Bu bakımdan belirsizlik, estetik değerin bir eksikliği değil, sanatın çoğul anlam üretme kapasitesinin temel bir unsurudur.
Belirsizlik, toplum ve siyaset felsefesi açısından yalnızca epistemik bir eksiklik değil, normatif düzenin kuruluş koşullarını açığa çıkaran temel bir problemdir. Siyasal karar, çoğu zaman tam bilgiye, kesin öngörüye ya da nihai uzlaşmaya dayanmaz; aksine risk, çatışma, çoğulluk ve geleceğin açıklığı içinde kurulur. Bu nedenle belirsizlik, adalet, meşruiyet, özgürlük, eşitlik, kamusal akıl, ortak iyi ve siyasal sorumluluk gibi kavramların yeniden düşünülmesini gerektirir. Geleceğe yönelik öngörülerin sınırlılığı, risk ve ihtiyat ilkeleri, ahlaki sorumluluğun kapsamını yeniden düşünmeyi gerektirmektedir. Özellikle belirsizlik altında etik karar verme hem bireysel hem de kolektif düzeyde etik kuramlarının uygulanabilirliğini sorgulayan bir alan olarak dikkat çekmektedir.
Bu bağlamda bir sempozyum yoluyla, felsefe, politika, sanat, etik, mantık, matematik, epistemoloji ve dilbilim gibi alanlardaki araştırmacıları bir araya getirerek belirsizlik ve belirsizlik durumlarında karar verme konusundaki tartışmalara disiplinlerarası akademik bir etkinlikle katkıda bulunmak istiyoruz.
Bu çerçevede, sınırlandırıcı olmamakla birlikte, “felsefe, politika, sanat, bilim, dil ve mantıkta belirsizlik” konulu sempozyum aşağıdaki konuları kapsayan bildirilere açıktır:
• Etik ve siyaset felsefesinde belirsizlik
• Gündelik, politik ve bilimsel retorikte belirsizlik ve argümantasyon
• Belirsizlik altında karar verme teorileri
• Risk, ihtiyat ilkesi ve ahlaki sorumluluk
• Metaetik ve normatif etik bağlamında belirsizlik
• Sanat eserinde anlamın belirsizliği ve çoklu yorum sorunu
• Estetik deneyimde belirsizliğin rolü
• Sanat eserinin ontolojik statüsü ve sınırları
• Belirsizlik ve estetik değer ilişkisi
• Yoruma açıklık ve estetik çoğulculuk
• Belirsizlik Altında Siyasal Karar ve Normatif Meşruiyet
• Risk, İhtiyat İlkesi ve Siyasal Sorumluluğun Sınırları
• Demokratik Temsil, Kamusal Akıl ve Karar Verilemezlik
• Kriz, Güvenlik ve Olağanüstü Hal Koşullarında Belirsizlik
• Çoğulluk, Ortak İyi ve Toplumsal Düzenin Kuruluşu
• Biçimsel mantıkta ve matematikte belirsizlik
• Olasılık kuramı ve belirsizlik modellemeleri
• Bulanık mantık ve çok değerli mantık sistemlerinde belirsizlik
• Belirsizliğin model kuramı ve kanıt kuramı bağlamındaki rolü
• Matematiğin temellerinde belirsizlik ve kesinlik tartışmaları
• Aksiyomatik küme kuramının farklı modellerinin karşılaştırılması
• Alternatif küme kuramlarının karşılaştırılması
• Dilde belirsizlik: çok anlamlılık, bulanıklık ve bağlam bağımlılık
• Doğal dil işleme yöntemlerinde belirsizlik
• Epistemolojik açıdan belirsizlik
• Bilginin tanımı ve gerekçelendirilmesinde belirsizlik sorunu
• Olasılıkçı epistemoloji ve şüphecilik tartışmaları
• Bilgi, inanç ve itimat kavramlarına dair tartışmalar
• Bilimde belirsizlik: Ölçüm, modelleme ve kuram geliştirme süreçleri
• Karşı olgusal akıl yürütme ve belirsizlikDÜZENLEME KURULU
Aysun AYDIN, Düzce Üniversitesi
Funda NESLİOĞLU SERİN, Ondokuz Mayıs Üniversitesi
İsmail SERİN, Ondokuz Mayıs Üniversitesi
Muharrem AÇIKGÖZ, Gaziantep Üniversitesi
Pakize ARIKAN, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
Selma AYDIN BAYRAM, ODTÜ
Sibel KİBAR, Kastamonu Üniversitesi
Tuğba SEVİNÇ, Kadir Has Üniversitesi
Özlem BARIN, Bağımsız Araştırmacı
DÜZENLEME KURULU BAŞKANLARI
Kaan ÖKTEN, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Eray YAĞANAK, Akdeniz Üniversitesi
Mehmet ŞİRAY, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
BİLİM KURULU
Barış AYDIN, Akdeniz Üniversitesi
Bora ERDAĞI, Kocaeli Üniversitesi
Can KARABÖCEK, Kırklareli Üniversitesi
Cem KAMÖZÜT, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Çağlar KARACA, Kastamonu Üniversitesi
Çetin BALANUYE, Akdeniz Üniversitesi
Demet KURTOĞLU TAŞDELEN, Anadolu Üniversitesi
Deniz KUNDAKÇI, Kastamonu Üniversitesi
Elif ÇETİNKIRAN, Kırklareli Üniversitesi
Funda GÜNSOY, Uludağ Üniversitesi
Gökhan MURTEZA, Kırklareli Üniversitesi
Gülçin AYITGU, Adıyaman Üniversitesi
Işıl ÇEŞMELİ, Selçuk Üniversitesi
İskender TAŞDELEN, Anadolu Üniversitesi
Kurtul GÜLENÇ, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Mehmet Fatih ELMAS, Uludağ Üniversitesi
Mustafa ÇEVİK, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
Nuri Fudayl KICIROĞLU, Nişantaşı Üniversitesi
Necdet YILDIZ, Anadolu Üniversitesi
Ömer Fatih TEKİN, Kastamonu Üniversitesi
Özlem ÜNLÜ, Selçuk Üniversitesi
Raşit ÇELİK, Ankara Üniversitesi
Şahin ÖZÇINAR, Akdeniz Üniversitesi
Umut HACIFEVZİOĞLU, Nişantaşı Üniversitesi
Utku ÖZMAKAS, Düzce Üniversitesi
ÖZET GÖNDERİMİ
Sempozyuma bildiriyle katılmak isteyen araştırmacıların, sayfa altındaki üyelik formunu doldurarak üye olmaları, üye olduktan sonra 250-400 kelime aralığındaki Türkçe bildiri özetlerini 15 Ekim 2026 tarihine kadar sistem üzerinden göndermeleri beklenmektedir.
ÖZET YAZIM KURALLARI
Bildiri özetleri aşağıda belirtilen ölçütlere uygun şekilde yazılmalıdır.
Özet: Bildiri özeti kaynakça hariç 250-400 kelime arasında olmalı, 400 kelimeyi geçmemelidir. Özet, kısa alanyazın bilgisi, amaç, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bilgilerini içermelidir.
Anahtar sözcükler: Küçük harflerle 3-5 arası sözcükten oluşmalıdır.
Sempozyumda sunulmak üzere gönderilen çalışmalar kör hakemlik (blind review) sürecinden geçtikten sonra kabul edilecek ya da reddedilecektir. Sempozyumda sunulan bildiriler ISBN’li Özet ve Tam Metin Kitap olarak yayımlanacaktır.
GENEL BİLGİLER
Bildiri Özeti Gönderimi İçin Son Tarih: 15 Ekim 2026
Kabul Edilen Bildirilerin Duyurulması: 25 Ekim 2026
Sempozyum Programı İlanı: 5 Kasım 2026
Sempozyum Ücreti Yatırma Son Tarih: 1 Kasım 2026
Sempozyum Tarihleri: 12-13 Kasım 2026
Sempozyum Ücreti: 2.000 TL
Sempozyum Adresi: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sedad Hakkı Eldem Oditoryumu, Meclisi Mebusan Caddesi, Fındıklı/İstanbul
Önemli Not: Üye olduktan sonra onay maili alıp almadığınızı kontrol ediniz. Aktivasyon linkini onaylayınız. Mail kontrolü için SPAM kutusuna bakmayı unutmayınız.